หากคุณเป็นคนหนึ่งที่เคยเจอการขายที่ไม่เป็นธรรม หรือระแวงการได้ของไม่ตรงปก เดี๋ยวนี้ประเทศไทยเราเองก็มีกฎหมายคุ้มครองการ “บอกเลิกสัญญาได้ภายใน 30 วัน” นับแต่วันที่ได้รับสินค้า โดยไม่ต้องระบุเหตุผลใดๆ โดยเฉพาะหากเป็นกรณีเข้าใจผิดเรื่องราคาหรือเงื่อนไข สามารถใช้สิทธินี้ได้ทันที!

สิทธิ “Cooling-Off Period” คืออะไร ตรงกับกฎหมายไทยข้อไหน?

เดิมทีเราคุ้นเคยกับการซื้อขายที่ตกลงกันระหว่างคนซื้อ คนขาย หรือการยอมรับสินค้าราคาเซลล์กับป้ายที่เขียนว่า “ซื้อแล้วไม่รับเปลี่ยนคืน” ซึ่งอย่างไรก็ตามหลายท่านยังไม่ทราบว่ามีกฎหมายอีกข้อคุ้มครองการซื้อขายผ่านช่องทางออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็น E-Commerce ใน Market Place ต่างๆ หรือการสั่งซื้อผ่าน Social Media ก็สามารถขอคืนเงิน และยกเลิกจากผู้ขายได้

สิทธิ “Cooling-Off Period” คือ ระยะเวลาผ่อนผันหรือระยะเวลาไตร่ตรองที่เปิดโอกาสให้ผู้บริโภคสามารถเปลี่ยนใจ ยกเลิกสัญญา หรือคืนสินค้าได้โดยไม่ต้องระบุเหตุผล หากคุณเคยยกเลิกสินค้าใน SHOPEE, LAZADA และ TikTok Shop อยู่บ่อยๆ ก็จะเห็นว่ามีช่องให้เลือกเปลี่ยน คืนสินค้า

ในทางกฎหมายไทย สิทธินี้ถูกบัญญัติไว้ภายใต้ พระราชบัญญัติขายตรงและตลาดแบบตรง พ.ศ. 2545 (ซึ่งครอบคลุมถึงการซื้อขายสินค้าผ่านช่องทางออนไลน์หรือพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ด้วย) โดยเฉพาะใน มาตรา 33 ซึ่งระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ในการซื้อสินค้าหรือบริการผ่านตลาดแบบตรง ผู้บริโภคมีสิทธิเลิกสัญญาโดยการส่งหนังสือแสดงเจตนาภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจคืนเงินเต็มจำนวนให้กับผู้ซื้อ

กรณีโอนเงินแล้ว แต่ “ยังไม่ได้รับสินค้า” และเข้าใจผิดเรื่องราคา ทำอย่างไรดี?

หากคุณเพิ่งรู้ตัวว่าเข้าใจผิดเรื่องราคา โอนเงินไปครบถ้วนแล้ว แต่สินค้า ยังไม่ได้ถูกจัดส่งหรือยังไม่ได้รับสินค้า ถือว่าคุณอยู่ในสถานะที่ได้เปรียบทางกฎหมายอย่างมาก เนื่องจากกระบวนการส่งมอบยังไม่สมบูรณ์ สิทธิที่คุณสามารถใช้ได้ทันทีมีดังนี้:

1. สิทธิในการบอกเลิกคำสั่งซื้อ: เมื่อยังไม่ได้รับสินค้า คุณมีสิทธิเต็มที่ในการแจ้งยกเลิกคำสั่งซื้อและขอเงินคืนเต็มจำนวนได้ทันที โดยอ้างอิงสิทธิตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคและประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยการเลิกสัญญา ซึ่งคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม (ร้านค้าต้องคืนเงินให้คุณทั้งหมด)
2. ดำเนินการผ่านแพลตฟอร์มหรือร้านค้าโดยตรง: หากซื้อผ่านแพลตฟอร์ม E-commerce ชั้นนำ สามารถกดปุ่มขอคืนเงินในระบบได้ทันที แต่หากซื้อผ่านโซเชียลมีเดียโดยตรง ควร รีบแจ้งแชทขอยกเลิกและขอเลขที่บัญชีเพื่อรับเงินคืนโดยเร็วที่สุด

หากซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ (Shopee / Lazada / TikTok Shop)

หากทำรายการผ่านแพลตฟอร์มเหล่านี้ ระบบจะมีปุ่ม “ขอคืนเงิน/คืนสินค้า” (Return/Refund) ซึ่งผู้ซื้อสามารถกดทำรายการได้ทันทีภายในระยะเวลาประกันสินค้าของแพลตฟอร์ม (มักจะอยู่ระหว่าง 5 ถึง 15 วันนับแต่ได้รับสินค้า) โดยระบบจะดึงเงินที่โอนไปพักไว้และคืนให้หลังจากร้านค้ายืนยันหรือแพลตฟอร์มตรวจสอบเสร็จสิ้น

ตัวอย่างการยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้าจากแพลตฟอร์ม E-commerce ชั้นนำอย่าง SHOPEE, LAZADA และ TikTok SHOP

ตัวอย่างการยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้าจาก SHOPEE

ตัวอย่างการยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้าจาก LAZADA

ตัวอย่างการยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้าจาก TikTok SHOP

สิ่งที่ผู้ซื้อต้องปฏิบัติเมื่อต้องการยกเลิกและคืนสินค้า

• แจ้งผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษร: ควรแจ้งยกเลิกสัญญาและขอคืนเงินผ่านทางแชทหรือช่องทางที่ติดต่อร้านค้าโดยเร็วที่สุดก่อนที่จะมีการจัดส่งสินค้า หรือหากได้รับสินค้าแล้วต้องรีบแจ้งและส่งคืนในสภาพเดิม
• สภาพสินค้า: สินค้าต้องอยู่ในสภาพเดิม ไม่เสียหายจากการใช้งานของผู้ซื้อ และควรส่งคืนภายในระยะเวลาที่กฎหมายหรือร้านค้ากำหนด
• ค่าใช้จ่ายในการส่งคืน: ตามกฎหมาย หากผู้บริโภคใช้สิทธิบอกเลิกสัญญา ผู้บริโภคมีหน้าที่ส่งคืนสินค้าในสภาพเดิม แต่ค่าใช้จ่ายในการส่งคืนอาจขึ้นอยู่กับข้อตกลงหรือนโยบายของแพลตฟอร์มนั้นๆ (เช่น Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop จะมีระบบขอคืนเงิน/คืนสินค้าที่คุ้มครองผู้ซื้ออยู่แล้ว)

หากร้านค้าหรือผู้ขายแจ้งว่าจะไม่คืนเงิน จะส่งสินค้า ร้านค้าถือว่ามีความผิดตามกฎหมายนี้อย่างไร

หากร้านค้ายังยืนกรานที่จะไม่คืนเงินและยืนยันจะจัดส่งสินค้าทั้งที่คุณได้แสดงเจตนาขอยกเลิกคำสั่งซื้อไปแล้วก่อนที่สินค้าจะถูกส่งมอบ ร้านค้านั้นจะถือว่ามีความผิดและมีความรับผิดชอบทางกฎหมายดังนี้

1. ความผิดฐานไม่ปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค (พ.ร.บ. ขายตรงและตลาดแบบตรง)

เมื่อผู้บริโภคใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาตามกฎหมาย (เนื่องจากการซื้อขายออนไลน์ถือเป็นตลาดแบบตรง) หน้าที่ตามกฎหมายของผู้ประกอบธุรกิจคือ ต้องคืนเงินเต็มจำนวนให้แก่ผู้บริโภค การที่ร้านค้าดึงดันจะส่งสินค้าและไม่ยอมคืนเงิน ถือเป็นการขัดขวางหรือปฏิเสธสิทธิของผู้บริโภค ซึ่งมีโทษปรับตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค

2. ความผิดทางแพ่งฐานผิดสัญญาและลาภมิควรได้

ในทางกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เมื่อคุณบอกเลิกสัญญาอย่างถูกต้องแล้ว สัญญาจะระงับลงและคู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม (คุณไม่ได้สินค้า ร้านค้าไม่ได้เงิน) การที่ร้านค้าฝืนส่งสินค้ามาและยึดเงินของคุณไว้ จะเข้าข่าย:

• ผิดสัญญาซื้อขาย: เพราะเป็นการบังคับส่งมอบสินค้าในขณะที่สัญญาถูกบอกเลิกไปแล้ว
• ลาภมิควรได้ (ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 406): เงินที่คุณโอนไปแล้วกลายเป็นเงินที่ปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้ ร้านค้าไม่มีสิทธิยึดถือไว้ และต้องคืนให้แก่คุณพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย

3. ความเสี่ยงที่จะเข้าข่ายความผิดอาญา (ฉ้อโกง)

หากร้านค้ามีพฤติกรรมหลอกลวง ปกปิด หรือแสดงเจตนาทุจริตตั้งแต่แรก (เช่น ตั้งใจลงราคาให้เข้าใจผิดเพื่อล่อลวงให้คนโอนเงิน แล้วพอคนรู้ตัวก็ตัดบทเชิดเงินหนีหรือบังคับส่งของไม่มีคุณภาพมาให้) อาจเข้าข่าย ความผิดฐานฉ้อโกง ตามประมวลกฎหมายอาญา ซึ่งมีโทษจำคุกและปรับ

แนวทางรับมือเมื่อร้านค้าหัวหมอจะส่งของให้ได้

• ปฏิเสธการรับพัสดุ: หากบริษัทขนส่งนำสินค้ามาส่งถึงบ้าน ให้ปฏิเสธการรับพัสดุ (ตีของกลับไปที่ร้านค้า) และถ่ายรูปหลักฐานการปฏิเสธการรับไว้ เพื่อไม่ให้ร้านค้าอ้างได้ว่าคุณรับสินค้าไปแล้ว
• เก็บหลักฐานการแชท: แคปหน้าจอแชทที่คุณขอยกเลิกก่อนที่ร้านจะส่งของเก็บไว้ให้ครบถ้วน เพื่อใช้เป็นหลักฐานยืนยันว่าคุณแจ้งยกเลิก “ก่อน” ที่สินค้าจะถูกจัดส่ง
• ดำเนินการร้องเรียน: หากร้านยังนิ่งเฉย สามารถนำหลักฐานทั้งหมดไปแจ้งความลงบันทึกประจำวัน หรือร้องเรียนผ่าน สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ผ่านทางสายด่วน 1166 หรือเว็บไซต์ OCPB ได้ทันที

การซื้อสินค้าออนไลน์มีความยืดหยุ่นสูงกว่าการซื้อหน้าร้านทั่วไปเพราะมีกฎหมายคุ้มครองการขายผ่านตลาดแบบตรงรองรับ หากคุณเจอเหตุการณ์เข้าใจผิดเรื่องราคา รีบตรวจสอบสถานะสินค้าและแจ้งยกเลิกกับผู้ขายทันทีก่อนที่สินค้าจะถูกจัดส่ง เพื่อรักษาสิทธิและหลีกเลี่ยงขั้นตอนการส่งคืนสินค้าที่ยุ่งยากในภายหลัง

Read More :

• วิธีคิดค่าไฟ 2569 เจาะลึกสูตรคำนวณฉบับอัปเดต พร้อมเทคนิคประหยัดไฟที่ทำได้จริง
• เงินเดือนเท่าไหร่ถึงต้องเสียภาษี (เงินได้บุคคลธรรมดา) อัพเดท 2569/2026
• 7 เกมมือถือฝึกการค้าขาย สำหรับคนหัวการค้า ปั้นธุรกิจจำลองสู่กำไรมหาศาล
• ยื่นภาษีครึ่งปี 2569 ได้ถึงวันไหน ใช้เอกสารอะไรบ้าง? เช็กกำหนดการ ภ.ง.ด.94 และวิธียื่นออนไลน์
• รู้ก่อนยื่นภาษี! ใบทวิ 50 คืออะไร ขอได้ที่ไหน