ไม่น่าเชื่อว่าเวลาผ่านมากว่า 100 ปีแล้ว ยังมีสินค้ารุ่นทวดที่เราใช้กันอยู่ในชีวิตประจำวัน นั่นก็คือ “ผงหอมศรีจันทร์” ซึ่งปัจจุบันมีการพัฒนาหลายสูตร จากตำรับแป้งทาลดผดผื่น สู่แป้งแต่งหน้าในฐานะเครื่องสำอางอย่างแป้งศรีจันทร์ทรานลูเซนต์ ซึ่งตำรับนี้พัฒนามาสองเจ้าของ หากคุณยังไม่เคยรู้จักประวัติแป้งศรีจันทร์มาก่อน บทความนี้ Mycontent-thai.com นำตำนานของสินค้าชิ้นนี้มานำเสนอ
ประวัติหมอเหล็ง วัชราภัย ต้นตำรับผงหอมศรีจันทร์
ร.อ. เหล็ง ศรีจันทร์ เกิดที่ฝั่งธนบุรี ต.บ้านสมเด็จเจ้าพระยา ในปี พ.ศ. 2425 เข้าเรียนที่โรงเรียนวัดประยุรวงศาวาส เมื่ออายุได้ 15 ปี ก็เข้าเรียนโรงเรียนราชแพทยาลัย ศิริราชพยาบาล เป็นแพทย์ประจำโรงเรียนฝึกหัดครูบ้านสมเด็จเจ้าพระยา และได้เป็นนายแพทย์ประจำโรงเรียนนายร้อยทหารบก ในปี พ.ศ. 2453 ได้เข้ารับราชการเป็นแพทย์ทหาร ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น ร.อ.ขุนทวยหาญพิทักษ์ เป็นผู้บังคับบัญชากองพยาบาลโรงเรียนนายร้อยทหารบก และเป็นแพทย์ประจำพระองค์ของสมเด็จเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาท และหม่อมคัทรินในสมัยนั้น ภายหลังเข้าร่วมกบฎ ร.ศ. 130 กับน้องชาย ในการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เป็นประชาธิปไตยแต่ไม่สำเร็จ ได้รับโทษจำคุกตลอดชีวิตที่คุกมหันตโทษ ก่อนจะได้รับอภัยโทษจากรัชกาลที่ 6 ในปี พ.ศ. 2467 และได้รับยศคืนในปี พ.ศ. 2475 สมัยรัชกาลที่ 7
ด้านชีวิตครอบครัว หมอเหล็งมีภรรยา 4 คน ได้แก่ นางอบ, นางระเบียบ, นางอ่อน และนางวิศรี โดยมีบุตร-ธิดารวมทั้งสิ้น 20 คน ภายหลังพ้นโทษในปี พ.ศ. 2467 ก็ประกอบอาชีพเปิดร้านขายยาและคิดค้นตำรับยาต่างๆ เป็นที่นิยมในพระนคร ซึ่งห้างขายยาแรกชื่อว่า “โยคีสถาน” ตั้งอยู่ที่โรงหนังแคปปิคอลเดิมย่านถนนเจริญกรุง (หรือตึกวิมานนวรัตน์) ภายหลังจึงย้ายไปที่ตึกแถวสามยอดและเปลี่ยนชื่อใหม่ว่าห้างขายยาศรีจันทร์
ห้างขายยาศรีจันทร์ (สาขาแรก) ตั้งอยู่บริเวณ ย่านวังบูรพา กรุงเทพมหานคร ซึ่งถือเป็นทำเลทองและแหล่งการค้าที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งในยุคนั้น โดยร้านทำหน้าที่เป็นทั้งสถานที่ปรุงยาและหน้าร้านขายสินค้าโดยตรงภายใต้การดูแลของคุณหมอเหล็ง
ในส่วนด้านล่างนี้เป็นภาพตัวอย่างร้านขายยาในสมัยก่อน คาดว่าเป็นยุคหลังสงครามโลก ซึ่งเป็นยุคหลังการตั้งร้านขายยาโยคีสถานที่ตีกวิมานนวรัตน์ สังเกตเห็นว่าจะมีชั้นวางของ ตู้ยา และเครื่องมื่อทันสมัยในการรักษายุคนั้น ส่วนร้านขายยาของหมอเหล็ง มีบันทึกว่ามีบริการให้คำปรึกษาด้านการรักษาโรคทั่วไป พร้อมจำหน่ายยาสามัญประจำบ้าน และยารักษาโรคเฉพาะต่างๆ
หมอเหล็งถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2502 สิริอายุรวม 76 ปี แม้ว่าในเวลาต่อมา “ห้างขายยาศรีจันทร์” จะถูกซื้อกิจการโดยครอบครัวหาญอุตสาหะ และพัฒนาจนกลายเป็นแบรนด์เครื่องสำอางระดับประเทศในปัจจุบัน แต่ชื่อของ “หมอเหล็ง ศรีจันทร์” ก็ยังคงได้รับการจารึกในฐานะผู้ก่อตั้งสูตรต้นตำรับที่สร้างชื่อให้กับแบรนด์นี้ตลอดมา
หมอเหล็ง หรือ ขุนทวยหาญพิทักษ์ ได้เขียนหนังสือเรียบเรียงตำรับการรักษาเด็กในสมัยก่อน รวมถึงมียารักษาที่ชื่อว่า “ยากุมารศรีจันทร์” ซึ่งเป็นชื่อยาที่สอดคล้องกับสกุล ภายหลังต่อมาก็ได้ผลิต “ผงหอมศรีจันทร์” ซึ่งเป็นสินค้าด้านความงาม มีส่วนผสมจากสมุนไพรที่มีกลิ่นหอม เน้นการดูแลผิวพรรณบนใบหน้า และลดปัญหาสิว รวมถึงมีน้ำอบ น้ำปรุง และยารักษาโรคอีกหลากหลายขนิด
ก่อนปี พ.ศ. 2491 แพ็คเกจของ “ผงหอมศรีจันทร์” จะเป็นซองแบบง่ายๆ ภายหลังเมื่อมีการทำกล่อง ฉลาก โลโก้ จึงได้มีการออกแบบบรรจุภัณฑ์อย่างสวยงาม รวมถึงใส่สรรพคุณอธิบายไว้
ซึ่งนอกจากแป้งหอมศรีจันทร์แล้วหลังจากนั้น 10 กว่าปี มีผลิตภัณฑ์แป้งอีกยี่ห้อหนึ่งของไทยกำเนิดขึ้นมาในชื่อ “แป้งโยคี” ซึ่งเน้นการรักษาผิว มีส่วนผสมของตัวยาที่จัดเป็นเวชภัณฑ์ ลดอาการอักเสบของผิว แก้ผดผื่น ซึ่งแตกต่างจากแป้งศรีจันทร์ที่เน้นไปทางเครื่องสำอาง
สมัยนั้นก็มีผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางจากต่างประเทศเข้ามาจำหน่ายให้สาวไทยเลือกใช้แล้ว อาทิ แป้งพอนส์ สำหรับแบรนด์เครื่องสำอางไทยที่โด่งดังในภายหลัง เช่น “ผงหอมศรีจันทร์” นั้น เริ่มก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2491 ซึ่งอยู่ในช่วงหลังจากปี พ.ศ. 2480 ไปแล้ว ดังนั้น ในช่วงปี พ.ศ. 2460 – 2480 เครื่องสำอางที่ใช้ส่วนใหญ่จึงยังเป็นการผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาไทยดั้งเดิมกับการเริ่มทดลองใช้เครื่องสำอางนำเข้าตามกระแสสมัยนิยม
หลังจากครองใจคนไทยมากว่า 6 ทศวรรษ แบรนด์ศรีจันทร์ได้เข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญในปี พ.ศ. 2557 เมื่อธุรกิจครอบครัวถูกส่งต่อให้แก่ คุณรวิศ หาญอุตสาหะ (ทายาทรุ่นที่ 3) ซึ่งเข้ามาดำเนินการปรับทัพครั้งใหญ่ (Rebranding) เพื่อให้แบรนด์เข้าสู่ตลาดเครื่องสำอางยุคใหม่ได้อย่างเต็มภาคภูมิ
การซื้อกิจการและปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ครั้งนี้ ไม่ได้เป็นการทำลายตัวตนเดิม แต่คือการ “ต่อยอด” โดยยังคงเก็บสูตรผงหอมดั้งเดิมไว้ในฐานะ “ไอเทมคลาสสิก” ขณะเดียวกันก็ได้สร้างไลน์สินค้าใหม่ๆ ที่ทันสมัย เพื่อตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ต้องการคุณภาพระดับสากลในราคาที่จับต้องได้
1. ผงหอมศรีจันทร์ (สูตรต้นตำรับ)
“เสน่ห์ความงามเหนือกาลเวลา ไอเทมคุมมันในตำนานคู่ผิวคนไทย”
นิยามใหม่ของแป้งพอกหน้าสูตรสมุนไพรดั้งเดิมที่อยู่คู่คนไทยมานานกว่า 7 ทศวรรษ โดดเด่นด้วยสรรพคุณในการควบคุมความมันส่วนเกินได้อย่างดีเยี่ยม พร้อมช่วยลดโอกาสการเกิดสิว ผดผื่นคัน และปลอบประโลมผิวจากการระคายเคือง เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีผิวแพ้ง่ายและผิวมัน
- วิธีใช้: เพียงผสมผงหอมกับน้ำสะอาด (หรือน้ำมะนาวสำหรับคนเป็นสิว) พอกทิ้งไว้ 15-30 นาทีแล้วล้างออก เผยผิวหน้าแมตต์ สะอาด สดชื่น
- ราคาโดยประมาณ: 35 – 55 บาท (ขึ้นอยู่กับขนาดบรรจุภัณฑ์)
2. แป้งฝุ่นโปร่งแสง (Srichand Translucent Powder)
“สินค้าเรือธงระดับมาสเตอร์พีซ ที่เปลี่ยนประวัติศาสตร์แบรนด์ให้กลับมาผงาด”
ที่สุดแห่งแป้งฝุ่นโปร่งแสงเนื้อละเอียดบางเบาระดับพรีเมียม ไอเทม Hot Hit ที่สร้างปรากฏการณ์ยอดขายถล่มทลาย ตัวเนื้อแป้งไม่มีสี (Translucent) จึงเข้าได้กับทุกเฉดสีผิวโดยไม่ทำให้สีรองพื้นเพี้ยน ช่วยเซ็ตรองพื้นให้ติดทนนาน มอบผลลัพธ์ผิวเนียนละมุน คุมมันขั้นสุด ให้ผิวดูนวลตาเป็นธรรมชาติ ถือเป็นไอเทมที่บล็อกเกอร์และผู้ใช้จริงต่างเทใจให้เป็น “ถูกและดี” ที่ต้องมีติดโต๊ะเครื่องแป้ง
3. แป้งพัฟผสมรองพื้น (Srichand Foundation Powder Series)
“อัปเกรดผิวสวยเนียนกริบ มั่นใจในทุกสถานการณ์”
กลุ่มผลิตภัณฑ์แป้งพัฟที่คิดค้นและพัฒนามาเพื่อตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ที่เร่งรีบและความต้องการผิวที่แตกต่าง โดยแบ่งออกเป็นหลากหลายซีรีส์ยอดนิยม อาทิ:
- สูตรควบคุมความมันยาวนาน 12 ชั่วโมง: ล็อกผิวแมตต์ เป๊ะตลอดวัน ไม่เยิ้ม ไม่เป็นคราบ
- สูตรเพื่อผิวกระจ่างใส: อัดแน่นด้วยส่วนผสมที่ช่วยกระจายแสง ให้ผิวดูเปล่งประกาย มีออร่า ไม่หมองคล้ำ
- สูตรปกป้องผิวจากแสงแดด: ผสานสารกันแดดค่า SPF สูง ปกป้องผิวจากรังสี UV พร้อมมอบการปกปิดที่เรียบเนียนตบทับได้ระหว่างวัน
4. ผลิตภัณฑ์เมคอัพและสกินแคร์ (Srichand Beauty & Skincare)
“นวัตกรรมความงามที่เข้าใจ และคิดค้นมาเพื่อโครงสร้างผิวคนไทยโดยเฉพาะ”
ศรีจันทร์ไม่ได้หยุดอยู่แค่เรื่องแป้ง แต่ยังขยายไลน์ผลิตภัณฑ์เพื่อดูแลผิวอย่างครบวงจร โดยเน้นการแก้ปัญหาผิวในสภาพอากาศร้อนชื้นแบบเมืองไทย:
- ครีมกันแดด: เนื้อบางเบา สบายผิว คุมมัน ไม่เหนียวเหนอะหนะ แต่ปกป้องขั้นสุด
- รองพื้น: มอบการปกปิดที่เรียบเนียนเป็นธรรมชาติ ติดทน กันน้ำ กันเหงื่อ คลิกสั่งซื้อได้ที่นี่ SHOPEE
- ลิปสติก: เม็ดสีแน่นชัด มีให้เลือกหลากเฉดสีที่ขับผิวคนเอเชียให้ดูโดดเด่น ราคา 110 บาท คลิกสั่งซื้อได้ที่นี่ SHOPEE
- กลุ่มสกินแคร์บำรุงผิว: เน้นการเติมความชุ่มชื้น กู้ผิวโทรม และจัดการปัญหาสิวอย่างตรงจุด ด้วยสารสกัดที่อ่อนโยนและมีประสิทธิภาพสูง ราคา 29 บาท คลิกสั่งซื้อได้ที่นี่ SHOPEE
| ประเภทผลิตภัณฑ์ | รายละเอียดโดยสังเขป |
| ผงหอมศรีจันทร์ (สูตรต้นตำรับ) | แป้งในตำนานที่ยังคงไว้ซึ่งส่วนผสมสมุนไพร เน้นคุมมัน รักษาสิว เหมาะสำหรับคนผิวแพ้ง่าย |
| แป้งฝุ่นโปร่งแสง (Translucent) | สินค้าเรือธง (Flagship Product) ที่ทำให้แบรนด์กลับมาผงาด เนื้อละเอียด เหมาะกับทุกสีผิว |
| แป้งพัฟผสมรองพื้น (Series ต่างๆ) | พัฒนามาหลากหลายสูตร เช่น สูตรควบคุมความมัน 12 ชม., สูตรกระจ่างใส และสูตรกันแดด |
| ผลิตภัณฑ์เมคอัพและสกินแคร์ | ครีมกันแดด, ลิปสติก, รองพื้น, และกลุ่มสกินแคร์บำรุงผิวที่เน้นการแก้ปัญหาผิวคนไทยโดยเฉพาะ |
ยาหอมถือเป็นยาคู่บ้านคู่เมืองของคนไทยในอดีต ห้างขายยาศรีจันทร์มีชื่อเสียงในการปรุงยาหอมที่มีกลิ่นหอมสมุนไพรเฉพาะตัว ซึ่งสรรพคุณหลักคือช่วยแก้ลม วิงเวียนศีรษะ หน้ามืดตาลาย และช่วยให้สดชื่นขึ้น
นอกจากตำรับยาของหมอเหล็งที่กล่าวมาแล้ว ยังมียาสมุนไพรจากหมอมี หมอชิต และยาลม, ยมหม่อง, ยาเขียว ที่อยู่คู่กับคนไทยมานาน โอกาสหน้า Mycontent-thai.com จะนำมาเล่าให้ฟังกันในบทความถัดไปอีกนะคะ
ซื้อของแท้จาก SHOPEE MALL | LAZADA MALL
เพื่อนๆ สามารถพูดคุยและติดตามข่าวสาร Mycontent-thai.com ได้ที่กลุ่ม “โค้ดส่วนลด Shopee Lazada ฯลฯ by My Content” และแปะลิ้งค์ Affiliate ได้ที่กลุ่ม “แปะลิ้งค์ โค้ดส่วนลด Shopee, Lazada, TikTok by mycontent V2” ฟรี!! ไม่มีค่าใช้จ่าย^^
เก็บโค้ดส่วนลดวันเลขเบิ้ล 1.1 – 12.12 : คลิก LAZADA | SHOPEE
เก็บโค้ดส่วนลดกลางเดือน MIDMONTH SALE : คลิก LAZADA | SHOPEE
เก็บโค้ดส่วนลดวันเงินเดือนออก PAYDAY : คลิก LAZADA | SHOPEE
จองตั๋วเครื่องบินที่พักโรงแรมกับLAZADA by Agoda คลิกที่นี่
จองตั๋วเครื่องบินที่พักโรงแรมกับSHOPEE คลิกที่นี่
จองตั๋วกิจกรรมที่พักโรงแรมwww.Klook.com
คำสำคัญ : แป้งศรีจันทร์,ผงหอมศรีจันทร์,ประวัติแป้งศรีจันทร์,หมอเหล็ง วัชราภัย
อ้างอิง
1. หมอชิต หมอมี หมอเหล็ง.,เว็บไซต์มูลนิธิ เล็ก ประไพ วิริยะพันธุ์., https://lek-prapai.org/home/view.php?id=192
2. ร้านขายยาโบราณ., เว็บไซต์ศตวรรษสยาม., https://www.satawatsiam.com/content/5317/ร้านขายยา-โบราณ
